Relationele vorming

Werd het relationele vergeten in de seksuele vorming?

Onder invloed van de seksuele revolutie van de jaren 60 werd de nadruk gelegd op de seksuele opvoeding. Men ging er al snel van uit dat nu seks geen taboe meer was (?), ook de relatievorming geen probleem meer kon zijn. De permissiviteit op seksueel gebied - alles kan, alles mag - maakte dat relaties gezien werden als een context voor seksualiteit en seksualiteit niet als een aspect van een relatie.

Mede door deze revolutie zijn de relaties zelf grondig gewijzigd. Naast het traditionele gezin treffen wij op grote schaal lat-relaties aan, samenwoners met of zonder contract, homofiele relaties, nieuw samengestelde gezinnen en éénoudergezinnen.

Zo verliest het romantisch liefdesideaal, één grote liefde, terrein ten gunste van de "pure relaties", meerdere liefdes na elkaar. Deze seriële monogamie - de relaties duren korter en het aantal partners neemt toe - is niet hetzelfde als polygamie, meerdere liefdes die gelijktijdig beleefd worden. Voor dat laatste spraken blijkens een onderzoek van 1998 slechts 4,7 % van de ondervraagden een voorkeur uit, 48,9% verkozen het romantisch ideaal dat echter door 46,4% van de ondervraagden gerelativeerd werd. Vooral de hogergeschoolden en de jongeren kiezen voor de "pure relatie".

In de huidige relatiecultuur, waarin weinig vaststaat, over alles onderhandeld moet worden, alles afgesproken en uitgezocht, hebben zowel jongeren als ouderen behoeften aan een houvast. De jongeren geven zelf aan voldoende geïnformeerd te zijn over de seksuele component van de relatie maar wat met de relationele? Waar kunnen zij terecht als het gevoelens betreft, praten over verliefdheid en vriendschap, verbondenheid, de basis voor een " duurzame " relatie? Vaak niet bij hun ouders of grootouders, die zelf hun weg zoeken binnen gewijzigde relaties in een complexe samenleving.

Relationele vorming zou dan ook niet zozeer een schoolvak moeten zijn maar een component van de cultuur en niet alleen voor de jongeren maar over de generaties heen ook voor ouders, grootouders en opvoeders.

Er is behoefte aan vorming tot weerbaarheid, assertiviteit zonder agressiviteit, respectvol omgaan met elkaar, beleefd zijn en verdraagzaam, aan waardering tonen en begrip.

Hoe meer liefdevolle relaties er tussen mannen en vrouwen, vaders en moeders zullen zijn, hoe minder seksueel misbruik en andere vormen van mishandeling van kinderen er zullen voorkomen. (C.Marneffe)